Minister Jean-Luc Crucke (Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie): “Het spoorgoederenvervoer speelt een essentiële rol bij het versterken van ons economisch concurrentievermogen en bij het bereiken van onze doelstellingen op het gebied van de ecologische transitie. De haven van North Sea Port vormt een strategisch logistiek en industrieel knooppunt voor België en Europa. Ik ben verheugd over de uitstekende samenwerking tussen de Belgische en Nederlandse autoriteiten en tussen de infrastructuurbeheerders. Ik hoop dat de studies die nu worden uitgevoerd de beste en meest realistische oplossingen aan het licht zullen brengen om de spoorverbindingen tussen Gent en Terneuzen duurzaam te versterken.”
Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat): “Het havengebied North Sea Port is van groot belang voor de Zeeuwse en Nederlandse economie en werkgelegenheid. Het is zaak om samen de spoorverbindingen en daarmee de industrie in de kanaalzone Gent en Terneuzen een impuls te geven. We zetten daarvoor nu echt een betekenisvolle stap.”
Kansrijke maatregelen
Met de projectafspraken uit het Memorandum en de daaropvolgende startbeslissing voor een MIRT-verkenning kunnen ProRail (aan Nederlandse zijde) en Infrabel (aan Belgische zijde) aan de slag. Ze gaan onderzoeken hoe de (capaciteit)knelpunten op het spoor in en tussen beide havens aangepakt kunnen worden. Ook moet de betrouwbaarheid van het spoornetwerk worden versterkt, zodat het goederenvervoer per spoor een aantrekkelijk alternatief is en blijft voor verladers. Hiermee kan groei van het goederenvervoer per spoor worden gefaciliteerd. Dat betekent dan minder vrachtwagens op de weg en meer goederen die op een duurzamere manier worden vervoerd.
Als het gaat om kansrijke maatregelen wordt met name gekeken naar het dichten van de ‘missing link’ tussen Axel en Zelzate, het realiseren van een zuidoostboog bij de Sluiskilbrug en de noordelijke ontsluiting en uitbreiding van de spoorbundel Zandeken.
North Sea Port is een belangrijke schakel in het trans-Europese vervoersnetwerk. Het havengebied is de derde haven van Europa qua toegevoegde waarde (na Rotterdam en Antwerpen), de derde haven van Nederland en tweede industriecluster van Nederland. Het gebied heeft een grote verduurzamingsopgave, waar het spoor aan bijdraagt.
Participatie
Na de zomer wordt de omgeving geïnformeerd over project en start ook de participatie. De verwachting is dat de verkenning eind 2028 is afgerond. In de verkenning worden kansrijke oplossingen geïnventariseerd. Aan het eind van de verkenning wordt er een voorkeur gekozen en zal deze verder worden uitgewerkt.
Voor het spoorproject is in totaal 240 miljoen euro vrijgemaakt, gelijkelijk verdeeld tussen Nederland en België. Aan Nederlandse zijde komt het geld voor deze verkenning vooral uit het Nationaal Groeifonds, naast geld uit het compensatiepakket ‘Wind in de Zeilen’ en de Connecting Europe Facility (CEF)-subsidie. Met het nemen van deze startbeslissing wordt dus niet vooruit gelopen op de prioritering van het Mobiliteitsfonds (en Deltafonds).
Intensievere samenwerking
Begin dit jaar spraken Nederland en België af om intensiever te gaan samenwerken op spoorgebied. Doel is om te zorgen voor een versnelling op een reeks spoordossiers, zoals Rail Gent-Terneuzen. Geopolitieke en -economische verhoudingen veranderen snel, en dat vraagt om meer samenwerking op het gebied van onder meer bereikbaarheid, veiligheid en militaire mobiliteit.