Staatssecretaris Thierry Aartsen: “Deze tijd vraagt om weerbaar spoor dat de groei van het militaire vervoer aan kan. In Europa komt veel militair materieel binnen in Nederlandse havens. Voor vervoer naar het oosten is de spoorgoederencorridor North Sea – Baltic dan de meest aangewezen route. Het is zaak dat militaire transporten dan geen knelpunten tegenkomen. Europese samenwerking is daarbij enorm belangrijk.”
Groei militair transport
Naar verwachting zal onder invloed van geopolitieke ontwikkelingen het militair transport per spoor in Europa gaan toenemen, zowel in volume als in frequentie. Denk aan het vervoer van tanks, ander materieel en goederen. Die groei vraagt om weerbaar spoor dat die groei ook aankan.
De North Sea–Baltic Corridor is een belangrijke spoorgoederenverbinding vanuit de Nederlandse havens via Duitsland naar Polen en de Baltische staten. Het telt meer dan 9000 kilometer aan spoor, vorig jaar reden er meer 82.000 treinen overheen. In een brief aan zijn collega’s van de acht andere landen langs de spoorcorridor (België, Duitsland, Polen, Zweden, Finland, Estland, Litouwen, Letland) roept staatssecretaris Aartsen hen nadrukkelijk op om goed te onderzoeken wat er moet gebeuren voor een ongehinderde doorgang van militaire transporten.
De oproep voor een impactanalyse naar militaire mobiliteit en weerbaarheid langs de hele corridor komt nadat Aartsen een analyse had laten uitvoeren in ons land. Daaruit bleek dat er maatregelen nodig zijn om ons spoor minder kwetsbaar te maken en om het geschikt te maken voor het groeiende militaire transport. Die extra maatregelen zijn ook nodig vanwege NAVO-verplichtingen. Advies is om minimaal 600 miljoen euro te investeren in de fysieke infrastructuur en het verbeteren van beveiligingssystemen en bedrijfsprocessen.
Op aangeven van onder meer Nederland erkennen de landen langs de corridor nu al expliciet militair transport als belangrijke taak van deze verbinding. Onlangs werden Oekraïne en de nieuwe NAVO-lidstaten Finland en Zweden lid van de corridor. Aartsen wil ook nadrukkelijk optrekken met de Europese Commissie. Die presenteerde vorige week een Military Mobility Package over het verbeteren van militaire mobiliteit in Europa.
Maatregelen in Nederland
In Nederland werkt de staatssecretaris aan een reeks maatregelen, zoals prioriteit voor defensie op het spoor. Zo moet worden voorkomen dat militaire treinen bij de grens blijven stilstaan door papierwerk, zoals nu nog het geval is. Verder gaat het ministerie van IenW samen met Defensie en ProRail aan de slag met het simuleren van militaire transporten, om zo knelpunten op het spoornetwerk te vinden en te verbeteren. Ook wordt er samen met ProRail een gezamenlijke weerbaarheidsstrategie ontwikkeld, waarmee het spoor weerbaarder wordt tegen hybride dreigingen.
In Rotterdam levert het verplaatsen van het spooremplacement van IJsselmonde naar de Tweede Maasvlakte niet alleen tot 2000 nieuwe woningen op, het vergroot ook de spoorcapaciteit op de Maasvlakte – en daarmee de capaciteit voor militaire transporten in Nederland. En tenslotte wordt gekeken hoe rangeerterrein Kijfhoek beter geschikt kan worden gemaakt voor militaire mobiliteit.